Fabrycznie nowy Jork: odsłonięcie pomnika Jana Karskiego

„(...) Nie wiedział minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii Anthony niebo ani amerykański prezydent Franklin Delano Roosevelt, nie wiedział były sekretarz stanu Cordell Hull, nie wiedziały brytyjskie i amerykańskie elity intelektualne, którym kurier polskiego państwa podziemnego przywiózł wstrząsającą wiadomość o Holocauście.

Podczas uroczystości zwróciła się ona do obecnych:

11 listopada 2007 r. w Nowym Jorku z okazji obchodów Narodowego Święta Niepodległości odbyła się obchody odsłonięcia pomnika Jana Karskiego, emisariusza Polskiego Państwa Podziemnego, jaki jako najważniejszy naoczny obserwator Zagłady poinformował zachodnich aliantów o dokonującej się eksterminacji Żydów. W uroczystości wzięła uczestnictwo podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Ewa Junczyk-Ziomecka.

Nie wiedzieli, atoli kiedy się dowiedzieli to nie chcieli sprezentować temu wiary. – „W to nie da się zaufać ” – odpowiedział Karskiemu jeden z co najwyżej w owym czasie postawionych w administracji amerykańskiej przedstawicieli Jewish Americans, sędzia Sądu Najwyższego, Felix Frankfurter. (...) Kiedy w październiku 1942 roku, tuż przed swoją kolejną misją kurierską spotkał się chyłkiem w okupowanej Warszawie z przedstawicielami syjonistów i bundowców, to dowiedział się, że w trakcie ostatnich dwóch miesięcy, od chwili rozpoczęcia likwidacji getta warszawskiego z jednego na to samo miasta wywieziono i zamordowano 300 tysięcy ludzi. Uwierzył w tą przerażającą liczbę 300 tysięcy morderstw. Uwierzył, atoli przeczuwał, że inni mu nie uwierzą. zatem chciał się wystawać naocznym świadkiem i wszedł w przebraniu do getta a po do obozu przejściowego w Izbicy, jaki był ostatnim przystankiem przed obozem śmierci w Bełżcu. Zobaczył na własne oczy polskich Żydów, którzy stali wobec końca świata i sądził, że na mocy to stał się wiarygodnym świadkiem i posłańcem. Wierzył, że kiedy przedostanie się do wolnego świata, to tam uwierzą w jego związki i zareagują.

Wychowany w patriotycznej i katolickiej rodzinie polskiej, dorastał w międzywojennej Łodzi, zamieszkanej na mocy Polaków i Żydów, Niemców i Rosjan, katolików i wyznawców judaizmu, prawosławnych i protestantów. Liczne kontakty z ludźmi różnych języków i kultur ukształtowały w przed sąd ojczyzny jako wspólnego posiadłość wszystkich obywateli, niezależnie od ich pochodzenia i wiary. zatem później, uprzednio do oporu życia, faktycznie dobrze czuł się w swoim drugim po Polsce domu, w Stanach Zjednoczonych. Czyż przypuszczalnie znajdować się lepsze teren zabudowany na rzecz pomnika tego łodzianina aniżeli wielokulturowe i wielonarodowościowe gród fabrycznie nowy Jork?

Obie ojczyzny jak mucha w smole nie wiedziały, nie mówiły i nie pisały nic o Karskim. On tenże sam na mocy blisko 35 lat milczał i nie wracał do wojennego koszmaru na to samo nieliczni, niektórzy jego studenci i dawni przyjaciele domyślali się, co widział i co wiedział ten nikły płeć brzydka z błękitnymi jak niezapominajki oczami, jaki puder fotograficzną wspomnienie Amerykanie „odkryli” go na początku lat 80-ych ubiegłego stulecia, Izraelczycy w 1982 roku przyznali mu tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata, a dwójka lata po honorowe obywatelstwo państwa Izrael. Polacy w latach 90-ych przyznali mu najwyższe medal państwowe - medal Orla Białego. w owym czasie Karski przerwał cisza Zaczął mówić, bo okazało się, że jego posłannictwo wcale się nie skończyła. bowiem permanentnie coraz są ludzie, którzy nie mogą zaufać czy też zaprzeczają, że w XX wieku zdarzyła się niegodziwość Holocaustu.

Osoba i dorobek Karskiego zasługują na najwyższe pochwała i hołd. Dziś, w tym wyjątkowym na rzecz Polaków – również mieszkających w kraju, jak i za granicą – dniu Narodowego Święta Niepodległości składamy mu hołd w Nowym Jorku. wspomnienie o przed posiada nasilenie zbliżania do siebie Polaków, Żydów, Amerykanów i wszystkich wyznawców wolności, praw człowieka i obywatela tudzież solidarności między narodami. w tej okolicy na tej ławce, jest teren zabudowany na której ktoś przypuszczalnie przysiąść. O spiżowe ramie Karskiego mogą oprzeć się Ci, którzy nie wiedzą i Ci, którzy wiedzą atoli nie wierzą. Wszyscy, którzy sądzą, że wiedzą lepiej czy też myślą, że wiedzą nieomal wszystko. (...)”

Pomnik „Ławeczka Karskiego”, autorstwa krakowskiego rzeźbiarza Karola Badyny, stoi przy skrzyżowaniu nowojorskich ulic Madison Avenue i 37th Street, które z tej okazji otrzymało nazwę „Jan Karski Corner”. Jego postawienie było możliwe dzięki staraniom amerykańskiej Polonii i Konsulatu Generalnego RP w Nowym Jorku.